ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ತಳಿಯ ಮಾನ್ಯತೆ : ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ

ಪಶು ವ್ಯದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ

ಬೀದರ್, 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2026:

ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ, ಪಶು ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (KVAFSU), ಬೀದರ್‌ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣವೊಂದನ್ನು ತಂದಿರುವಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಜಾನುವಾರು ತಳಿಯ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಐಸಿಎಆರ್-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ತಳಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಕರ್ನಾಲ್ ವತಿಯಿಂದ 07 ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಂದು ನಡೆದ ತಳಿ ನೋಂದಣಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ತಳಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರಂತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾಖಲಾತಿ, ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಫಲವಾಗಿದೆ.

ಕಪಪಮಮೀವಿವಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಳಿ ನೋಂದಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಶೋಧಕ ಡಾ. ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಇನಾಮದಾರ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಪಪಮಮೀವಿವಿ ಯ ಡಾ. ಯತೀಶ ಮತ್ತು ಡಾ. ಆನಂದ್, ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ರಾಯಚೂರಿನ ಡಾ. ಬಿ. ಕೆ. ರಮೇಶ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಮಹಾಂತೇಶ್ ಅವರು ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶುವ್ಯದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ ಚೂರಿ, ಡಾ. ವಿನೋದ, ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌, ಡಾ. ಕಳಕಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರು ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ತಳಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಕರ್ನಾಲ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳ ವಿತರಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಬಳಕೆ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳನೇ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಜಾನುವಾರು ತಳಿ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಜಾನುವಾರು ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:ಅಮೃತಮಹಲ್, ಹಳ್ಳಿಕಾರ್, ಖಿಲ್ಲಾರ್, ದೇವಣಿ, ಮಲನಾಡಗಿಡ್ಡ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಜಾನುವಾರು ತಳಿ ಈಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ/ಅಳಿದುಹೋದ ತಳಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನುವಾರು ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲಾತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣಾ–ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನುವಾರು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮೇಯಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಡಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಮೇಯಿಸುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮೈಸೂರು ಮಾದರಿಯ ದುಡಿಯುವ ಜಾನುವಾರುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸದೃಢ ದೇಹ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಮೇಯಿಸುವ ಗುಣ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಒಳಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಅರೆಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವುಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

200ರಿಂದ 1,200 ಜಾನುವಾರುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈತರು ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲಕರು 200ರಿಂದ 1,200 ಜಾನುವಾರುಗಳವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು.ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿತನ, ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಮೇಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಗಳಿಂದ ರೈತರಿಂದ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ.ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶುಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನುವಾರು ತಳಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದು ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಪಪಮಮೀವಿವಿ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗರಿ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಈ ಅಧಿಕೃತ ತಳಿ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೀದರ್‌ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗರಿಯಾಗಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು, ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಈ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕುರಿತು ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಈ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಈ ತಳಿ ಮಾನ್ಯತೆಯು KVAFSU, ಬೀದರ್, ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶುಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ರೈತ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

“ಕೊಪ್ಪಳದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನುವಾರು ತಳಿಗೆ ಇದೀಗ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತ ತಳಿ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿರುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.”

 

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರು: ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು

ಪರಿಚಯ
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ, ಕಾಯಕ (ಭಾರ ಎಳೆಯುವ) ಪ್ರಕಾರದ ಜಾನುವಾರುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ವಲಸೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ವಲಸೆ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ–ಜಾನುವಾರು ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಗಟ್ಟಿತನ, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗೆ ನೀಡುವ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ದನಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಂದು ಛಾಯೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮೂತಿಯು ಕಂದುದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಮೂತಿ ಕ್ರಮೇಣ ತೆಳುವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣೆ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಉಬ್ಬು-ತಗ್ಗು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಾಯಕ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆಳವಾದ ಮಧ್ಯದ ಉದ್ದನೆಯ ಗೆರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೊಂಬುಗಳು ಬುಡದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಂಬುಗಳು ಹೊರಕ್ಕೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ವಾಲಿಕೊಂಡು ಸೌಮ್ಯವಾದ ವಕ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಬುಗಳು ಬಹುತೇಕ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಬಿನ ತುದಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ದಾಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬಿಳಿ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಕಣ್ರೆಪ್ಪೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಕಾಲಿನ ಗೊರಸುಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಾಲದ ಕೊನೆಯ ಕೂದಲಿನ ಗುಚ್ಛವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗೂನು ಮತ್ತು ಜೋಲು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಲವು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಚ್ಚಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟಲಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಕಾಯಕ ಜಾನುವಾರುಗಳಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಕರುಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಎರಡು ಗಂಡು ಕರುಗಳ ಜೋಡಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹೨5,000 ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಹೆಣ್ಣು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹಿಂಡಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಲೀಕರಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲ. ಕರುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರು ರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨–೩ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ **ಶೂನ್ಯ-ಒಳಹೂಡಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ** ಸಾಕುವುದು. ಜಾನುವಾರುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೇವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಾಗ, ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿ **ಋತುಮಾನಿಕ ವಲಸೆ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ**. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ಕೊಪ್ಪಳದ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮೇವು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 8–10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವಲಸೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30–35 ಕಿ.ಮೀ.ವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅವುಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಹನಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ **ಜಾನುವಾರು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕುವ (Field Penning) ಪದ್ಧತಿ** ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಹಿಂಡನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಡೀ ಜಮೀನಿಗೆ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರೈತರು ಪ್ರತಿ ಜಾನುವಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ₹10 ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಪಶುಪಾಲಕರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ **ಫರ್ಟಿಗೇಶನ್ (ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪೂರೈಕೆ)** ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

 

ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಲಿಂಗಾಯತರು, ಕುರುಬರು, ಗೊಲ್ಲರು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರು ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾಯಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುವ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು

ಉತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕ್ಷೀಣತೆ, ನಿಯಮಿತ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ತೊಂದರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನುವಾರು ಸಮೂಹದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ತಳಿ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗೂಳಿಗಳ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಗಂಡು ಕರುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಗೂಳಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೂಳಿ–ಹಸು ಅನುಪಾತವು ಸುಮಾರು **1:150** ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ. ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಗೂಳಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕು.

ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ತಳಿಯ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಆನುವಂಶಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನುವಾರು ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಸುಸ್ಥಿರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಮಾರೋಪ
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಹನಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನುವಾರು ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಲಸೆ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯ-ಒಳಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಘಟಿತ ಜಾನುವಾರು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕುವ ಪದ್ಧತಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನುವಾರು ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಾನುವಾರುಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಈ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Historic achievement of scientists of the Veterinary University

Bidar, 20 August 2026:

In a proud moment for the Karnataka Veterinary, Animal and Fisheries Sciences University (KVAFSU), Bidar and the veterinary sector of Karnataka, the unique Koppal cattle of Karnataka have been recognized as an official cattle breed. The breed recognition was granted to the Koppal cattle in the breed registration meeting held on 07 August 2026 by ICAR-National Bureau of Animal Breeding Resources, Karnal.

This recognition is the result of continuous scientific research, field survey, study of physical characteristics, documentation, study of management practices and scientific evaluation carried out over the last five years.

Significant scientific achievement of Kappama biologists

The research and breed registration work carried out on Koppal cattle was done by the principal researcher Dr. Kotresh Prasad and Dr. Basavaraj Inamdara played a key role. Dr. Yatish and Dr. Anand of Kappamami University, and Dr. B. K. Ramesh and Dr. Mahantesh of Agricultural Sciences University, Raichur have collaborated in this research work. They were assisted by Dr. Prakash Churi, Dr. Vinod, Dr. Chandrashekhar, Dr. Kalakappa and Deputy Director, Veterinarians of Koppal district.

This work was undertaken with the collaboration and research assistance of the National Animal Breeding Resources Bureau, Karnal, and extensive field studies were conducted in Koppal and surrounding areas for many years, and the distribution range, physical characteristics, management practices, use, adaptation and unique characteristics of these cattle have been scientifically documented.

Karnataka’s seventh recognized cattle breed

With this recognition of Koppal cattle, Karnataka has seven major officially recognized cattle breeds. These are: Amrutmahal, Hallikar, Khillar, Devani, Malanadgidda, Krishnaveni. Of these, Krishnaveni cattle breed is now considered as an endangered/extinct breed. In this context, the official recognition of Koppal cattle is of utmost importance from the point of view of conservation and scientific documentation of the indigenous cattle genetic resources of Karnataka.

Unique cattle of Krishna-Tungabhadra river basin

Koppal cattle are mainly associated with Koppal district and are traditionally reared under extensive grazing system. Their movement and grazing range extends to the areas between Krishna and Tungabhadra river basins.

These cattle have the unique characteristics of Mysore type working cattle, which are strong body, high endurance, ability to survive even in harsh conditions, good grazing quality and ability to adapt to low-input management systems. Well adapted to semi-arid climatic conditions, they play an important role in traditional livelihood systems that combine agriculture and animal husbandry.

Management of large herds of 200 to 1,200 cattle

A major feature found during the research is that traditional farmers and pastoralists who raise these cattle are managing large herds of 200 to 1,200 cattle. These cattle are particularly valued by farmers for their hardiness, working capacity, long-term endurance, grazing ability and adaptability to adverse environments. The fact that local pastoralists and farming communities have been preserving this unique cattle breed for generations further enhances its importance.

Another feather in the crown of KappamamiVV

This official breed recognition for Koppal cattle is another feather in the crown of scientific achievements of KVAFSU, Bidar. This achievement once again demonstrates the university’s commitment to scientifically identifying, documenting, conserving and sustainably utilizing the genetic resources of the local livestock, especially in the Kalyan Karnataka region.

This recognition will provide an important scientific platform for further research on the genetic characteristics of Koppal cattle in the coming days, conservation, breed development, productivity, reproduction and sustainable use.

This breed recognition for Koppal cattle is a proud moment for KVAFSU, Bidar, the scientists involved in the research, the livestock keepers and farming community of Koppal district and the entire state of Karnataka.

“The scientific and official breed recognition of a unique cattle breed preserved for generations in the land of Koppal is a significant milestone in the conservation of local livestock.”

 

Koppal Cattle: Characteristics and Unique Management Practices

Introduction
Koppal cattle are indigenous, Kayaka (heavy-drawing) cattle mainly raised in Koppal district of Karnataka. They are reared in a low-investment, migratory farming system and are well adapted to the semi-arid agro-climatic conditions of the region. These cattle are closely associated with traditional animal husbandry, migratory grazing and crop-livestock integrated farming systems. Due to their hardiness, ability to utilize poor quality fodder resources and their contribution to sustainable agriculture, Koppal cattle are an important local genetic resource.

External Features

Koppala cattle are medium-sized and generally white in color. Sometimes a slight brown tinge is seen on the body. The muzzle is brown to black in color.